Aktualności

„Architektura zaczyna się tam, gdzie kończy się inżynieria” - Walter Gropius

data dodania: 2014-05-13

Bauhaus to nazwa, z którą spotkał się każdy, kto chociaż odrobinę interesuje się tematem architektury i projektowania. Ta uczelnia artystyczno–rzemieślicza powstała w 1919 roku po połączeniu Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych. Stała się również synonimem kierunku architektonicznego, będącego jednym z odłamów niemieckiego modernizmu. Głównym założeniem Bauhausu było zniesienie podziału między artystami, architektami, rzemieślnikami i przemysłowcami, aby każdy z nich, niezależnie czy  chodziło o projekt domu, lampy, stołu czy wielkiej fabryki, wniósł  wkład w tworzenie jednego, wspólnego dzieła, zachowując jednocześnie swoją indywidualność. Idee głoszone przez wykładowców Bauhausu przyczyniły się do zrewolucjonizowania poglądów na różne rodzaje sztuki. To tam narodził się powszechnie stosowany później w projektowaniu zarówno przestrzeni jak i przedmiotów funkcjonalizm. W myśl zasad Bauhausu architektura miała być nowoczesna, funkcjonalna, integralnie związana z innymi dziedzinami sztuki, miała także regulować relacje między krajobrazem, techniką, przyrodą i człowiekiem a architekt stać się miał także  „projektantem życia społecznego”.

Pomysłodawcą Bauhausu, a co za tym idzie inspiratorem rewolucji jaka odbyła się w dziedzinie projektowania i designu był Walter Gropius, uznawany do dzisiaj za jednego z pionierskich mistrzów nowoczesnej architektury i wymieniany w jednym gronie z takimi sławami świata architektury jak Ludwig Mies van der Rohe czy Frank Lloyd Wright. Walter Adolf Georg Gropius urodził się w Berlinie 18 maja 1883. Pochodził ze słynnej rodziny wydawców i księgarzy, a jego stryjecznym dziadkiem był Martin Gropius jeden z najznamienitszych architektów niemieckich epoki historyzmu. W roku 1903  rozpoczął studia architektoniczne w Monachium a później w Berlinie,  których jednak nie udało mu się ukończyć. Dzięki pomocy kolekcjonera sztuki Karla-Ernsta Osthausa został w 1908 roku asystentem w biurze architektonicznym Petera Behrensa w Berlinie. W tym okresie ujawniła się, popularyzowana później przez Bauhaus, fascynacja Gropiusa gotowymi, powtarzalnymi elementami tzw. prefabrykatami, które w połączeniu mogły tworzyć różne kombinacje architektoniczne. Efektem tego było przedstawienie w 1910 roku koncepcji domów mieszkalnych stawianych na skalę przemysłową dzięki normalizacji elementów konstrukcyjnych. Projekt ten mimo iż niezwykle śmiały i nowatorki został jednak odrzucony.

Wkrótce potem Gropius zrezygnował z pracy u Brehensa i założył własne biuro projektowe. W latach 1910 – 1925 realizował projekt przebudowy i rozbudowy fabryki Fagus w Alfeld, który jest uznawany za jeden z najlepszych przykładów zastosowania zasad wczesnego modernizmu. Ścinany z dużą ilością przeszkleń między stalowymi filarami, a także całkowicie szklany narożnik to efekt połączenia modernistycznej zasady „forma odzwierciedla funkcję” i troski Gropiusa o zdrowe warunki pracy robotników. Gropius nie ograniczał się jednak tylko do architektury, w tym okresie projektował też wnętrza, meble a nawet lokomotywy i karoserie samochodowe. Prace przerwał wybuch pierwszej wojny światowej w 1914 roku. Okres powojenny to czas rozkwitu kariery Gropiusa. W 1919 roku zaproponowano mu objęcie stanowiska dyrektora Szkoły Rzemiosł Artystycznych, którą później przekształcił w Bauhaus. Za cel postawiono sobie poprawę jakości estetycznej i piękna każdego domu za pomocą przedmiotów produkowanych na skalę przemysłową. Za sukcesem idei Bauhausu stała też doskonale zorganizowana przez Gropiusa polityka kadrowa. Wykładowcami byli tam między innymi Lyonel Feininger, Paul Klee, Oskar Schlemmer i Wassily Kandinsky. Po przejęciu władzy przez nazistów Gropius zdecydował się na wyjazd do Wielkiej Brytanii, gdzie współpracował  z angielskim architektem Maxwellem Fryem. Ostatecznie osiadł w Stanach Zjednoczonych gdzie w 1938 roku otrzymał propozycję funkcji dziekana wydziału architektury na Uniwersytecie Harvarda, którą sprawował aż do przejścia na emeryturę w 1952 roku. Zmarł 6 lipca 1969 roku w Bostonie zostawiając po sobie szereg nie tylko projektów domów, fabryk, budynków instytucjonalnych ale i  publikacji oraz idei, które stworzyły podwaliny współczesnej architektury.

Dom Gropiusa

Projekt domu architekta jest jednym z najznamienitszych przykładów modernistycznej architektury krajobrazu w USA. Zaprojektowany w 1937 roku a zbudowany rok później budynek miał być też ilustracją tych elementów architektury Nowej Anglii, które według Gropiusa wciąż były „żywe” i godne uwagi. Zgodnie z filozofią Bauhausu, każdy aspekt domu i otaczającego go krajobrazu został zaprojektowany dla maksymalnej wydajności i prostoty. Bryła domu to swoisty kolaż materiałów typowych dla architektury Nowej Anglii takich jak drewno i cegła, z materiałami przemysłowymi szkłem, stalą i chromem. Czymś co zdecydowanie wyróżnia budynek spośród okolicznej zabudowy jest płaski dach, lekko nachylony do centrum tak aby woda deszczowa mogła swobodnie spływać do suchej studni umieszczonej na posesji. Na plan domu składa się pokój dzienny połączony otwartą przestrzenią z jadalnią, kuchnia, biuro, szwalnia, trzy sypialnie oraz cztery łazienki umieszczone w mniej widocznym północno – zachodnim rogu domu. Na szczególną uwagę zasługuje projekt największej sypialni umieszczonej na drugiej kondygnacji. Przeznaczona była ona dla adoptowanej córki architekta Ati. Miała osobne wejście po spiralnych, żelaznych schodach a także prywatny taras na dachu umożliwiający spędzanie nocy pod gwiazdami. Dom nie ma narzuconej sztucznej symetrii, jest wolnym układem kolejnych pokoi, z zarysowanym wyraźnie podziałem na część mieszkalną i gospodarczą. Ciekawym aspektem jest również naturalne doświetlenie wnętrza. Sypialnie oświetlają promienie porannego słońca natomiast część wypoczynkowa popołudniowego. Równie dużo uwagi Gropius poświęcił otoczeniu domu, dobierając skrupulatnie odpowiednie gatunki drzew i krzewów a cały dom został tak przemyślany aby stać się częścią krajobrazu ekologicznego podkreślając związek między strukturą a miejscem.

Walter Gropius był szczególnym rodzajem architekta – projektantem wizjonerem, wyprzedającym epokę w której żył. Wiele z jego rozwiązań i idei, tak dla nas teraz oczywistych i naturalnych,  stało się kamieniem milowym współczesnej architektury i tworząc jej podwaliny. Najlepszym podsumowaniem tej postaci a także całej idei Bauhausu mogą być słowa ostatniego dyrektora uczelni Miesa van der Rohea „Bauhaus to nie była instytucja … to był pomysł”.

 GC

źródło fot.:  wikipedia.org

Wrzesień 2017
data dodania: 2017-09-30

Lubimy duże, otwarte przestrzenie i nie możemy się nachwalić konstrukcji wieńców stropowych, które pozwalają nam osiągnąć w domu jednorodzinnym efekty dawniej niemożliwe bez licznych filarów i podpór. Ale czasem już to budżet, już to okoliczności konstrukcyjne, już to – najczęściej – wymogi życia rodzinnego sprawiają, że konieczna jest ścianka działowa, albo po prostu wydzielenie jakiejś niewielkiej przestrzeni – dodatkowej łazienki, kuchni, jednoosobowej sypialni,... więcej...

data dodania: 2017-09-29

Recycling jest nie tyle "haslem dnia", co mantrą dekady, ale trudno odmówic jej słusznosci: jakos trzeba radzic sobie z megatonami wytwarzanego przez nas plastiku. Czy jednak da sie to zrobic tak, by przetworzona masa nie byla szaro-bura i by dalo sie ja wykorzystac nie tylko w branzy petrochemicznej, lecz przy budowie domu jednorodzinnego? Wyzwanie to podjeli projektanci z holenderskiego studia Bureau SLA, którzy udekorują pawilon na najwiekszej w ich kraju imprezie designerskiej: Dutch... więcej...

data dodania: 2017-09-28

Awangardowi projektanci i architekci zanadto może zatroskani kwestiami recyclingu i zrównoważonego wzrostu nieraz rozważają możliwości wykorzystania do celów mieszkalnych kontenerów. Niekoniecznie uśmiecha się to przyszłym właścicielom domów jednorodzinnych, nawet, jeśli doceniają względy humanitarne. Rozwiązanie jednak, po jakie sięgnęła znana kalifornijska pracownia Whitaker Studio robi wrażenie: to podniesienie kontenera do rangi sztuki.

więcej...
data dodania: 2017-09-27

Tak naprawdę termin ten nie jest jeszcze w powszechnym użyciu, ale skoro "iceberg" tłumaczymy jako "górę lodową", zasada tłumaczenia podobnych terminów powinna być jednolita. "Fatberg" też potrafi być groźny, szczególnie dla domu jednorodzinnego. Nie spowoduje zatonięcia, jak góra lodowa w kontakcie z Titanicem, ale może stać się przyczyną kucia i prucia kilku metrów posadzki, a nawet ściany nośnej.

więcej...
data dodania: 2017-09-26

Deszczowy wrzesień zachęca, niestety, do ewakuacji ogrodu: trawy żółkną, słoneczniki czernieją, jabłka opadły, a na tarasie zbierają się kałuże. A jeśli ktoś jej zaniedba – pozostawione nieopatrznie na dworze leżaki, fotele i materace podejdą wilgocią i pleśnią, której już nikt nie zdoła wywabić. Czy projektanci mogą coś poradzić na takie posępne oktostychy, które powtarzają pod nosem właściciele domów jednorodzinnych?
Owszem – jeśli mamy do czynienia... więcej...

data dodania: 2017-09-25

Który projektant domów nie marzy o niezniszczalnym kamieniu, z którego wzniesie, już nie to, że schody wejściowe lub posąg gospodarza, lecz najbardziej prozaicznie:blaty kuchenne? 
Większość skazana jest na rozczarowania: jeśli nie buduje z diamentu, rysa zawsze może się zdarzyć - od ostrego narzędzia czy szkła. Najbardziej zdesperowani sięgali po wysokiej jakościbetony architektoniczne lub szkliwioną ceramikę. 

więcej...
data dodania: 2017-09-25

Nie, nie chodzi o ugniatanie fasady w sposób dogodny dla sąsiadów. "Social modelling" to kierunek, w jakimi podążają obecnie projektanci i architekci - zarówno stadionów i dworców, jak domów jednorodzinnych - przewidując w sposób bardziej systematyczny niż dotąd kierunki i sposoby przemieszczania sie użytkowników / mieszkańców zaprojektowanych przez nich wnętrz. 
Jak ujmuje to redaktor portalu Architizer.com, traktującego o nowych tendencjach, "dotąd postrzgano architektów... więcej...

data dodania: 2017-09-24

Wyposażenie mieszkania składane lub ukrywane w ścianie? Ludziom po czterdziestce mocno kojarzy się z to z PRL-em. Na nieśmiertenym tapczanie, składanym, podnoszonym i stanowiącym meblościankę spał, jak wynika z badań co drugi nastolatek w mieście w latach 70. Niewielki stolik w ciasnej kuchni, mocnowany na dwóch poręczach z założeniem, że zawsze będzie można go złożyć? (ostatecznie zwykle działo się to dwa razy do roku podczas wielkich porządków). Znamy, znamy. 
A... więcej...

data dodania: 2017-09-24

Projektanci budynków często w poszukiwaniu formy sięgają po kształy stworzone przez naturę. Znamy wielkie budynki publiczne w kształcie muszli, kryształu, kuli: budowniczowie domów jednorodzinnych również często sięgają po proste formy "krystalograficzne", bodaj po to, by urozmaicić widok fasady. Ostatecznie, geometria najpierw rodziła się z obserwacji minerałów, potem dopiero - na tabliczce czy karcie. 
Ale to, co zaprezentował światu Jean Nouvel, pracując nad Narodowym... więcej...

data dodania: 2017-09-23

Gromadzenie "szarej wody" i jej zbiórka do celów ogrodowych lub porządkowych jest coraz popularniejszą tendencją wśród projektantów domów jednorodzinnych. Barierą nie do przekroczenia jest jednak ciągle wysoki dodatkowy koszt wzniesienia "paralelnego" systemu kanalizacyjnego dla osób, które chcą rozdzielać ścieki skażone od tych możliwych do wykorzystania. Dlatego designerzy pracują nad rozwiązaniami atrakcyjnymi dla osób, które... więcej...

data dodania: 2017-09-21

Projektanci domów jednorodzinnych gotowi są, oczywiście, uwzględnić budowę instalacji dla "szarej wody", czyli wykorzystywania większości zużytej do podlewania ogrodu czy wieczornego spłukiwania kurzuz  podjazdu. Większość właścicieli domów jednorodzinnych nie sięga jednak po takie nowniki, by po przyjścu pierwszych kilku rachunków wpaść w desperację: rzeczywiście musimy tyle płacić? Rozbudowa instalacji odpływowej w normalnie funkcjonującym domu jest praktycznie niemożliwa... więcej...

data dodania: 2017-09-19

Projektując dom jednorodzinny, zwykle myślimy o bryle jako o tworze, który wypełnia pustą przestrzeń. Takie podejście jest zrozumiałe: zwykle budujemy ex nihilo. W kulturze ludzkiej popularne jest rzeźbienie (czyli, w gruncie rzeczy, skrawanie nadmiaru), w przypadku brył wyjątkowo tylko jednak zdarzają się rzeźbiarze, którzy kształtowaliby pustkę, rzeźbili „jaskinie”.
W architekturze czasem to się zdarza. Przykładem – „łącznik” między szacownymi gmachami uniwersytetu... więcej...

data dodania: 2017-09-18

Zgoda, być może jest to propozycja pod względem pogodowym bardziej dostosowana do okolic nowozelandzkiej Waiheke Island niż Krotoszyna, ale na poziomie „filozofii projektowania domu jednorodzinnego” warto odwołać się do odwagi i oddechu Vaughana McQuarrie, który zdecydował się wznieść budynek o patriotycznej (na antypodach) nazwie Anzac Bay House jak najprzejrzystszy, niczym ze książki dla dzieci o „niesamowitych przekrojach”.

więcej...
data dodania: 2017-09-17

Każdy, kto realizuje projekt budowy domu jednorodzinnego, usiłuje łączyć ogień z wodą, szukając materiałów zarazem wysokiej jakości, jak tanich. Na podobnym połączeniu sprzeczności budowane są zresztą kampanie reklamowe producentów wyposażenia wnętrz, wabiki marketów i zawartość większości miesięczników poświęconych „sprawom budowlanym”: każdy chce wznieść budynek dobrej jakości, lecz nikim kosztem.
Każdy? Niekoniecznie. Paryski architekt Édouard François,... więcej...

data dodania: 2017-09-14

Fasada z cegły należy do kanonu eleganckich wykończeń domów jednorodzinnych. Jest jak granatowa marynarka: zawsze się sprawdzi, to nie może wyglądać źle, etc. Wielu projektantów rezygnuje z tynkowania (co już ryzykowne), wznosi podwójną ścianę, ewentualnie zatapia w mokrym tynku cegły klinkierowe. Ale co, jeśli fasada ma zakrzywiony kształt, jeśli mamy potrzebę ją odciążyć, albo po prostu – zależy nam na widoku cegieł w miejscu tak nieoczekiwanym jak pergona lub altana?... więcej...

data dodania: 2017-09-13

Fenomen lustra jest bodaj najczęściej wykorzystywanym ‘trickiem’ designerskim, jeśli idzie o powiększanie przestrzeni – przynajmniej tej subiektywnie odczuwanej i percepowanej. Podręczniki wystroju wnętrz rutynowo wymieniają lustrzaną ścianę (lub dwie umieszczone naprzeciw siebie) jako „pomysł na małe mieszkanie”, jednym tchem z pomalowaniem całego wnętrza na biało, jednorodną posadzką, światłem skierowanym w górę lub podwieszanymi meblami. Jak się jednak okazuje,... więcej...

data dodania: 2017-09-12

Nie, na szczęście nie chodzi o „kredyt odwrócony”, czy podobną sztuczkę, lecz o przydatne projektantom domów jednorodzinnych rozwiązanie, które może ocalić wiele dachów, zaprojektowanych w ten sposób, że położone na wierzchu dachu pokrycie hydroizolacyjne traciło swoje właściwości pod wpływem promieniowania ultrafioletowego, rozkładającego (czym innym jest „bielenie na słońcu”?) większość substancji oraz naprężeń, powstających w wyniku rozgrzewania się z... więcej...

data dodania: 2017-09-11

Jeszcze nie tak dawno niezbędnym elementem projektu szanującego się właściciela pałacyku, a później willi była oranżeria. W naszych czasach w domach jednorodzinnych częściej zdarzają się (a przynajmniej zdarzały, dekadę temu) „ogrody zimowe”, z gąszczem kurzolubnych araukarii i kłujących opuncji. Wygląda jednak na to, że przyszli projektanci domów planować będą w miejsce oranżerii miejsce na „bioreaktory”.

więcej...
data dodania: 2017-09-10

Zwykle, wznosząc dom jednorodzinny, staramy się nie oszczędzać na wielkości – wreszcie wszystko się zmieści! – ale czasami projektantom zależy na wkomponowaniu go w niewielką działkę czy już istniejący drzewostan i zależy im (bynajmniej, nie ze względu na obawę przed domiarem) na optycznym zmniejszeniu budynku. Jak można działać na rzecz takiego rozwiązania?

więcej...
data dodania: 2017-09-06

Fasada jak spod linijki stanowi ambicję każdego projektanta i ekipy wykonawczej – i niejeden proces został wygrany przez właściciela domu jednorodzinnego po tak błahym przewinieniu ekipy, jak nierówne położenie płatów styropianu. A jednak warto się zastanowić, czy nie istnieją racje, dla których warto zgodzić się na wariacje na najważniejszej ścianie budynku.

więcej...
data dodania: 2017-09-04

Architekci i projektanci domów nieraz próbują twórczego przetworzenia utartych kształtów. Ale nawet w pierwszej lidze tego rodzaju pomysłów koncept Takei Nabeshima Architects wygrywa: postawienie do góry nogami piramidy można uznać za czyn godny 12 prac Asteriksa. W Polsce, gdzie jedyną piramidę w ostatnich latach wzniósł Aleksander Gudzowaty, pomysł francuskiego dewelopera Christian Bourdais nie znajdzie pewnie zbyt wielu naśladowców; ale sama gotowość do odwrócenia utartych... więcej...